1) آنفلوآنزای خوکی واقعا خطرناک است؟
آنفلوآنزای خوکی یک بیماری ویروسی است که شدیدا مسری و نسبتا خطرناک است. شاید آمار مرگ و میر این بیماری چندان بیشتر از آمار مرگ و میر آنفلوآنزای فصلی نباشد ولی قدرت و سرعت سرایتش خیلی از آن بیشتر است و دقیقا همین مساله است که دنیا را به هم ریخته.
2) چرا بهاش میگویند خوکی؟
چون اولش فقط بیماری خوکها بوده ولی کمکم از خوکها به آدمها منتقل شده و حالا دیگر کارش به جایی رسیده که به راحتی از انسان به انسان منتقل میشود.
3) بالاخره اسم درستش چیست: آنفلوآنزای نوع A یا یا H1N1 آنفلوآنزای خوکی؟
H1N1 اسم ویروسی است که باعث این بیماری میشود. بعضیها میگویند از آنجا که این ویروس، ترکیبی از ویروسهای آنفلوآنزای خوکی و مرغی و انسانی است؛ نباید بهاش بگوییم آنفلوآنزای خوکی. بعضیها هم میگویند از آنجا که این بیماری، اول در خوکها دیده شده، پس همین آنفلوآنزای خوکی اسم بهتری است. از طرفی، پزشکان، تمام آنفلوآنزاها را 3 گروه میکنند: A و B و C؛ که نوع B خیلی خفیف است و نوع C هم اصلا کاری به کار انسان ندارد. اما همه آنفلوآنزاهای خطرناک و مشترک میان انسان و حیوان در گروه A هستند و برای همین، به آنفلوآنزای خوکی میگویند آنفلوآنزای نوع A.
4) آنفلوآنزای خوکی، قبلا هم بوده یا جزو بیماریهای نوظهور است؟
نه؛ قبلاً هم بوده. در سالهای ۱۹۱۸ و ۱۹۱۹ میلادی، همهگیری جهانی آنفلوانزا به علت شیوع همین آنفلوانزای خوکی بوده؛ منتها حالا تغییراتی در ساختار ویروسش ایجاد شده و از ۵ آوریل ۲۰۰۹ شروع کرده است به یک جنجالآفرینی جدید در مکزیک و آمریکا که کمکم بقیه جاهای دنیا را هم گرفتار کرد. این ویروس جدید آنقدر وحشی است که طی 6 هفته، وضعیتی را در دنیا ایجاد کرد که آنفلوآنزای 1918 طی 6 ماه به وجود آورده بود. پیش از شیوع اخیر این بیماری در مکزیک، مواردی از ابتلای گسترده به این بیماری در آمریکا (در سال ۱۹۷۶) و فیلیپین (در سال ۲۰۰۷) نیز گزارش شده بود.
5) از کجا بفهمیم آنفلوآنزا گرفتهایم یا نه؟
اگر شما یک یا چند علامت از این علایم را داشته باشید، احتمالا آنفلوآنزا گرفتهاید:
تب، سرفه، گلودرد، گرفتگی یا آبریزش بینی، بدندرد یا کوفتگی عضلانی، سردرد، لرز، خستگی، اسهال، تهوع و استفراغ. یعنی علایم آنفلوآنزای خوکی به علایم آنفلوانزای انسانی شباهت دارد و به همین علت، پزشکان قادر به تشخیص قطعی آنفلوانزای خوکی نیستند و تشخیص قطعی آن فقط با انجام تستهای آزمایشگاهی ممکن است.
6) پزشکان کی شک میکنند که بیماریمان آنفلوآنزای خوکی است؟
وقتی این ۴ علامت اصلی را در شما ببینند: تب (بالای ۳۸ درجه)، سردرد، گلودرد و سرفه. البته اگر کسی فقط ۲ تا ۳ علامت از این 4 علامت را داشته باشد، باز هم مشکوک به آنفلوانزای نوع A است. اسهال، استفراغ، تهوع، کوفتگی عضلانی، عطسه و آبریزش بینی هم از علایم فرعی این بیماری است که چنانچه با ۲ تا ۳ علامت اصلی همراه باشد، پزشکان را به فکر این بیماری میاندازد.
7) پزشکان کی مطمئن میشوند که بیماریمان آنفلوآنزای خوکی است؟
وقتی علایم فوقالذکر را داشته باشید و نمونه کشت حلقتان هم مثبت باشد، پزشکان مطمئن میشوند که آنفلوآنزای شما خوکی است. به قول پزشکان، ابتلا به بیماری تنفسی تبدار حاد همراه با مثبت بودن RT-PCR یا کشت نمونههای مناسب، مساوی است با تشخیص قطعی.
8) چه کسانی بیشتر در معرض خطرند؟
6 گروه زیر، بیشتر در معرض خطرند و احتمال بروز نوع شدید بیماری در آنها بیشتر است:
- بچههای زیر 5 سال
- سالمندان بالای 65 سال
- خانمهای باردار
- دیابتیها
- مبتلایان به نقص ایمنی مادرزادی یا نقص ایمنی اکتسابی (مانند ایدز)
- مبتلایان به بیماریهای مزمن قلبی، کبدی، کلیوی، تنفسی و عصبی
9) حالا اگر همه علایم این بیماری را داشتیم، چهکار کنیم؟
در صورت مشاهده علایم و ابتلا به بیماری باید در منزل بمانید و از تماس با دیگران (بهخصوص آنهایی که در معرض ابتلا به نوع شدید بیماری هستند: گروههای در معرض خطر که در مورد هشتم به آنها اشاره شد) پرهیز کنید. البته بیشتر مردم به نوع خفیف این بیماری مبتلا میشوند و به مراقبت پزشکی خاصی نیاز پیدا نمیکنند.
10) کی برویم دکتر؟
اگر علایمی را که در موارد 5 و 6 گفته شد، در خودتان دیدید و اگر جزو گروههای پرخطری که در مورد هشتم گفته شد، هستید؛ حتما هر چه زودتر بروید دکتر. اگر جزو گروههای پرخطر نیستید، در صورتی دکتر رفتنتان ضرورت دارد که به نوع شدید بیماری دچار شده باشید. علایم نوع شدید در کودکان و بزرگسالان به شرح زیر است.
علایم نوع شدید بیماری در بچهها:
ـ تنفس تند و سریع (بیش از 20 عدد در هر دقیقه)
- تغییر رنگ پوست (مخصوصا کبود شدن پوست)
- تحریکپذیر شدن
- قطع فعالیت و بازی روزانه
- بهبود علایم سرماخوردگی و بازگشت دوباره تب
- تب همراه با بثورات جلدی
و علایم نوع شدید در بزرگسالان:
- تنگی نفس و بروز اختلالات تنفسی
- احساس درد در قفسه سینه
- گیجی و گنگی
- استفراغ شدید و مداوم
11) میگویند درمان اصلی این بیماری، استراحت است. میتوانیم برای استراحت، برویم مسافرت؟
اگرچه استراحت، درمان اصلی این بیماری است ولی صلاح نیست به مسافرت بروید. توصیه پزشکان این است که مسافرت را تا 24 ساعت بعد از قطع تب به تعویق بیندازید.
12) حالا این بیماری، دوا و درمانی هم دارد یا نه؟
بله، آنفلوآنزای خوکی داروی اختصاصی هم دارد ولی اگر به نوع شدیدش مبتلا نشده باشید، نیازی به آن ندارید و همان استراحت و مصرف مایعات و غذاهای گرم و نرم جواب میدهد. مرکز کنترل بیماریها در ایالات متحده (CDC) اعلام کرده است که دو داروی تامیفلو (اوسلتامیویر) و رلنزا (زانامیویر) برای مقابله با تمام انواع آنفلوآنزای خوکی مؤثرند.
13) این داروها را میشود توی داروخانههای خودمان پیدا کرد؟
نه، متاسفانه داروهای اختصاصیاش در داروخانهها نیست ولی به مقدار کافی در اختیار بیمارستانها قرار داده شده تا در موارد بستري و بدحال استفاده شود. البته داروهای عمومیاش (مثلا مسکنهایی ساده مانند استامینوفن و ناپروکسن) را میشود از داروخانهها تهیه کرد.
14) اگر از این آنفلوآنزا جان سالم به در ببریم، باز هم ممکن است بیماریمان عود کند؟
قطعا شما مجدداً به همین نوع ویروس مبتلا نمیشوید ولی ویروس آنفلوآنزا در سالهای بعد تغییر پیدا میکند و همهمان دوباره مستعد ابتلا به آن هستیم.
15) این بیماری چطور سرایت میکند؟
خیلی آسان و سریع. ویروس آنفلوآنزای خوکی از راه سرفه، عطسه و تماس دست با سطوح آلوده به ویروس (دستگیره در، میز کار، ریموتکنترل تلویزیون و ...) و تماس دست آلوده با دهان و بینی یا چشم منتقل میشود. آنفلوآنزای خوکی بیشترین سرایتپذیری را در ۵ روز اول بیماری دارد که البته این دوره انتقال در کودکان ممکن است تا ۱۰ روز هم طول بکشد.
16) پیشگیری دارویی هم دارد؟
بله؛ همان 2 دارویی که در مورد دوازدهم ذکر شد، برای پیشگیری از عفونت با ویروس آنفلوانزای A هم توصیه شده است: داروهای اوسلتامیویر (تامیفلو) یا زانامیویر (رلنزا). دوره درمان پیشگیرانه تا ۱۰ روز پس از یک تماس مشخص با مورد قطعی آنفلوانزای خوکی توصیه میشود.
17) سیر بیماری چطور است؟
در بسیاری از موارد ممکن است این آنفلوانزا هم مانند سایر انواع آنفلوانزا بهبود خودبخود داشته باشد. با این حال، استفاده از داروهای ضدویروس، هم شدت بیماری را کم میکند، هم از بروز عوارض بعدی بیماری جلوگیری میکند.
18) این ماسکهایی که میزنیم، واقعا به درد میخورد؟
بالاخره از هیچی بهتر است! اقلا 2 ساعت میتواند شما را در برابر آنفلوآنزا محافظت كند؛ هرچند که اگر در همان 2 ساعت هم زیادی مرطوب شود، خاصیتش را از دست میدهد. اما نکته در اینجاست که در این مدت، ماسکهای تقلبی هم کم به بازار نیامده. وزارت بهداشت کشورمان 8 نوع ماسک را تایید صلاحیت کرده: ماسک تکلایه، 2لایه، 3لایه، کاسهای، چندلایه کربندار، ماسک N95 بدون فیلتر، ماسک N95 فیلتردار و ماسک N95 فیلتردار با یک لایه کربن فعال. کارآیی 4 ماسک اول، حداکثر 5/2 ساعت است. کارآیی ماسک پنجم 5/4 ساعت است و کارآیی ماسک آخر، بین 5/4 تا 6 ساعت. خلاصه، ماسکهای N95 موثرترند.
19) این آنفلوآنزای خوکی بدتر است یا آن آنفلوآنزای مرغی که چند سال پیش، آمده بود؟
قطعا آنفلوآنزای مرغی خطرناکتر بود. خطر مرگومیر در مبتلایان به آنفلوآنزای خوکی 5/0 تا 5/2 درصد است ولی این خطر در آنفلوآنزای مرغی 60 درصد بود.
20) این آنفلوآنزاي خوکی چه فرقي با آنفلوآنزای فصلی دارد؟
از نظر آمار مرگ و میر، تفاوت چنداني ندارد ولی سرایتش قابل مقایسه با سرایت آنفلوآنزای فصلی نیست. این ويروس H1N1 كه الآن در جريان است، ويروس جديدي است که افراد زير 65 سال ما هرگز سابقه تماس با آن را نداشتهاند. به همين خاطر، يكي از خصوصيات منحصر به فرد آنفلوآنزای جدید، اين است كه بدن ما با آن ناآشناست و برايش آنتيبادي (پادتن) نداریم و طبیعتا اگر در معرض ابتلا به آن قرار بگيریم، خیلی سريع مبتلا ميشویم.
(2)
9 + 8 + 7 + 6 + 5 توصیه مهم درباره آنفلوآنزای خوکی
35 فرمان پزشکان
اگر آنفلوآنزای خوکی گرفتهاید، اگر یکی از اعضای خانوادهتان به این بیماری دچار شده، اگر میخواهید آنفلوآنزای خوکی نگیرید، اگر فرزندتان دانشآموز است و میترسید در مدرسه به این بیماری مبتلا شود، اگر خودتان یا یکی از اعضای خانوادهتان امسال زایر خانه خدا بوده و حالا نگران ابتلا به این بیماری هستید، بهتان توصیه میکنیم 35 توصیه زیر را جدی بگیرید.
9 توصیه به آنهایی که آنفلوآنزای خوکی گرفتهاند
1) اگر میخواهید دیگران را مریض نکنید، حتیالمقدور یکیدو متر ازشان فاصله بگیرید؛ چون این ویروس به راحتی از فاصله یکمتری با عطسه و سرفه منتقل میشود.
2) وقتی سرفه یا عطسه میکنید، با دستمال کاغذی جلوی دهان و بینیتان را بگیرید و بعدش، دستمالکاغذیها را بریزید توی یک کیسه پلاستیکی. اگر دستمال همراه ندارید، موقع عطسه و سرفه، جلوی دهان و بینیتان را با آستین پیراهنتان بگیرید.
3) عجالتا دور دست و روبوسی را خط بکشید.
4) شستشوی مرتب دستها یادتان نرود؛ فرقی نمیکند از آب و صابون استفاده کنید یا محلولهای حاوی الکل.
5) لزومی ندارد آنتیبیوتیک بخورید. آنتیبیوتیکها تاثیری در درمان این بیماری ندارند.
6) میتوانید از داروهای تببر و مسکن (مانند استامینوفن، ایبوپروفن یا ناپروکسن) استفاده کنید ولی آسپرین نخورید.
7) بیشتر مایعات بخورید. مصرف مایعات ساده و غذاهای گرم و نرم، بهبودتان را تسریع میکند.
8) درمان اصلی شما استراحت است. لااقل تا 24 ساعت بعداز قطع تب (به شرطی که تببر مصرف نکرده باشید) و اطمینان از بهبودی کامل باید در منزل بمانید. بهتر است در یک اتاق مجزا استراحت کنید و درب اتاق را باز بگذارید.
9) ملاقاتهایتان را کم کنید و تا میتوانید، کارهایتان را با تلفن و ایمیل به سرانجام برسانید.
8 توصیه به آنهایی که یکی از اعضای خانوادهشان آنفلوآنزای خوکی گرفته
1) دستهایتان را مرتب با آب و صابون بشویید.
2) مراقب باشید که دستهایتان را حتیالمقدور به چشم و دهانتان نزنید.
3) حواستان باشد که هوای اتاق بیمارتان باید تهویه مناسبی داشته باشد.
4) دستمالهای کاغذی و سایر وسایل یکبارمصرف بیمارتان را در کیسه زباله قرار داده و بلافاصله بعد از دست زدن به آنها، دستهایتان را با آب و صابون بشویید.
5) شستشوی مرتب سطوحی که دست بیمار با آنجا تماس دارد (مانند دستگیره در، کلید لامپ، ریموتکنترل تلویزیون و میز غذا) ضروری است؛ چون ویروسH1N1 بین 2 تا 8 ساعت روی این سطوح، زنده میماند.
6) وسایل شخصی و ظروف غذای بیمار را میتوانید به همراه وسایل سایر افراد خانواده با آب وشویندههای خانگی بشویید و پس از شستشو، نیازی به جداسازی وسایل او از وسایل سایر افراد خانواده نیست.
7) لباسها و ملحفههای بیمار را میتوانید مانند لباسها و ملحفههای دیگران با آب و صابون بشویید یا در ماشین لباسشویی مشترک بیندازید؛ ولی بعد از دست زدن به آنها یادتان نرود که دستهایتان را خوب بشویید.
8) طبیعی است که بوسیدن عضو بیمار خانواده و دست دادن با او مطلقا ممنوع است.
7 توصیه برای پیشگیری از آنفلوآنزای خوکی
1) دستهایتان را مرتب با آب و صابون یا محلولهای ضدعفونی حاوی الکل بشویید؛ مخصوصا وقتی که عطسه یا سرفه میکنید و مخصوصا وقتی که از محیط بیرون به خانه برمیگردید.
2) ضدعفونی کردن سطوح داخلی خانه با محلولهای حاوی کلر در کاهش احتمال انتقال بیماری خیلی موثر است.
3) از تماس با مبتلایان و موارد مشکوک به این بیماری، بپرهیزید.
4) از حضور در کشورها، شهرها و جاهایی که احتمال شیوع این بیماری در آنجا بیشتر است، خودداری کنید.
5) از دست زدن به اشیا و سطوحی که ممکن است آلوده باشند، مخصوصا در اماکن عمومی، بپرهیزید. بوسيدن ضريح، دست زدن به میز کافیشاپها و رستورانها و دستگیره درب وسایل نقلیه عمومی، احتمال ابتلایتان به این بیماری را بالا میبرد.
6) حتیالمقدور دستتان را به دهان، بینی و چشمتان نزنید.
7) ویروس آنفلوانزا در محیط اطراف و اماکن عمومی وجود دارد و تماس با سطوحی مانند دستگیره اتوبوس و تاكسي و صفحه کلید کامپیوتر میتواند به راحتی بیمارتان کند. اگر دستتان زیاد با این قبیل سطوح تماس دارد، شستشوی مرتب دستها یادتان نرود.
6 توصیه به دانشآموزان و خانوادههایشان
1) قرار دادن بستههاي کوچک مايعدستشويي در کيف مدرسه دانشآموزان ميتواند نقش بهسزايي در کنترل بيماري و جلوگيري از انتقال آن داشته باشد.
2) ويروس این آنفلوآنزا تا 48 ساعت توانايي پايداري روي دستها را دارد و دانشآموزان بايد دستهاي خود را به طور مرتب با آب و صابون شستشو دهند.
3) استفاده از ژلهاي ضدعفونيکننده حاوي الکل با توجه به سهولت مصرف و عدم نياز به آب ميتواند در حفظ سلامت دانشآموزان بسيار موثر باشد.
4) به محض مشاهده علايم این بيماري در فرزندتان، از رفتن او به مدرسه جلوگیری کنید. تب بالا، سردرد، گلودرد و سرفه یعنی زنگ خطر.
5) عدم استفاده از وسايل شخصي ديگران و استفاده صحیح از ماسکها را به فرزندتان تذکر بدهید.
6) نحوه صحيح دفع کردن دستمالهای آلوده، رعايت فاصله ايمني با افراد مبتلا یا مشکوک به بیماری و اصول بهداشت فردي هم از مواردی است که باید به دانشآموزان آموزش داد.
5 توصیه به حجاج و خانوادههایشان
1) اگر ضرورتی ندارد، در مراسم مستحبی (مانند طوافهای مستحبی) شرکت نکنید و از بوسیدن و لمس ضریح اماکن متبرکه نیز پرهیز کنید.
2) فقط از سجاده شخصی خودتان استفاده کنید و حتیالمقدور در مکانهای خلوت، فاصلهای نزدیک به 2 متر را از اطرافیان خود حفظ کنید. با این کار، میتوانید احتمال انتقال این بیماری را به حداقل برسانید.
3) شستن مرتب و منظم دستهایتان را فراموش نکنید. این کار، یکی از آسانترین و موثرترین راههای پیشگیری از آنفلوآنزای خوکی است.
4) استفاده از ماسکهای صورت، اگرچه در پیشگیری از آنفلوآنزای نوع A کارآیی چندانی ندارد، اما اگر خواستید برای خودتان ماسک بخرید، دنبال ماسکهای N95 بگردید که بیشترین کارآیی را در بین ماسکها دارد. این ماسکها را باید طوری روی صورتتان بزنید که تا زیر چشمهایتان را بپوشاند و دور دهان و بینیتان را نیز خوب پوشش بدهد.
5) اگرچه مصافحه و معانقه جزو مستحبات دینی است اما پزشکان توصیه میکنند که امسال در زمان حج و به خصوص پس از بازگشت از عربستان و ورود به ایران، حجاج و خانوادههایشان از این دو کار (دست دادن و روبوسی) پرهیز کنند.
